Blog

 जुम्ला जिल्लाको सिंजा गाउँपालिकाका सम्पुर्ण स्वास्थ्य संस्थालाई पोषण मैत्री घोषणा गरिएको छ ।

पालिका भित्र रहेका स्वास्थ्य चौकी,आधारभूत स्वास्थ्य केन्द्र लगायत सबै स्वास्थ्य संस्थाहरुलाई जुम्लाकै पहिलो पालिकाका रुपमा पोषण मैत्री घोषणा गरिएको हो । सिंजाका गाउँपालिकामा रहेका ३ वटा स्वास्थ्य चौकी र ३ वटा आधारभूत स्वास्थ्य केन्द्र र पालिकाको स्वास्थ्य शाखालाई १६ वटा सूचक पूरागरी पूर्ण पोषणमैत्री घोषणा गरिएको हो । दिगो विकास लक्ष्य अनुसार सन् २०३० सम्म नेपालमा सबै प्रकारका कुपोषण अन्त्य गरी पोषणमैत्री मुलुक घोषणा गर्ने संकल्प गरिएको छ । सोही लक्ष्यनुसार सिंजा गाउँपालिका कर्णालीका ७९ वटा पालिका मध्य पोषणमैत्री घोषणा हुने पहिलो पालिका बनेको हो ।

सोमबार प्रतिनिधि सभा सदस्य विनिता कठायतले एक ओैपचारिक कार्यक्रमका बीच सिंजाका स्वास्थ्य संस्थालाई पोषणमैत्री घोषणा गरिन् । घोषणा कार्यक्रमपछि बोल्दै प्रतिनिधि सभा सदस्य विनिता कठायतले विनिता कठायतले पहिलो पोषणमैत्री पालिका घोषणा गरेर सिंजाले कर्णालीमै नमुना उदाहरण पेश गरेको बताईन् । उनले भनिन, अब विद्यालयमा पुर्ण रुपमा पोषणयुक्त खाजा खुवाउने व्यवस्थापन गर्नु पर्छ । जुम्लाका आठै पालिका मध्य पहिलो पालिकाका रुपमा पोषण मैत्री घोषणा हुनु सुखद पक्ष हो । घोेषणा कार्यान्वयन र उत्पादन बृद्विमा जोड दिन जरुरी छ । शारिरिक,मानसिक रुपमा आमा तथा बच्चालाई स्वास्थ राख्नका लागि पोषणमा ध्यान दिन जरुरी रहेको छ । स्थानीय सरकारले नीति तथा कार्यक्रममै पोषणका सवाललाई प्रथामिकता दिन सुझाव दिईन् । बालबालिका भविष्यका कर्णदार भएकाले उनिहरुको पोषण अबस्था सुधार संगै शिक्षा स्वास्थ्यमा पनि ध्यान दिनु पर्ने उल्लेख गरिन् ।

सिंजा गाउँपालिका अध्यक्ष पूर्ण प्रसाद धितालले सिंजाले हाल सम्म गरेका महत्वपूर्ण काम मध्य पोषणमैत्री स्वास्थ्य संस्था घोषणा एक एतिहासिक काम भएको बताए । पालिकाले सुरुदेखिनै शिक्षा,स्वास्थ्य,पोषण सुधारमा काम गर्दै आएको प्रतिफल देखिएको उल्लेख गरे । सिंजाको विकास तथा समृद्विका लागि प्लान ईन्टरनेश्नल नेपाल र पेश नेपालले गरेको योगदान तथा सहयोग समन्वय प्रसंया योग्य रहेको उनको भनाई छ । पेश नेपालका कार्यकारी निर्देशक किशोर न्यौपानेले सिंजा गाउँपालिकाले तोकिएका सबै सूचक पूरा गरेर जुम्लाकै पहिलो पोषणमैत्री स्वास्थ्य घोषणा गर्न सफल भएकोमा बधाई दिए । घोषणा गर्नु मात्रै महत्वपूर्ण नभई व्यवहारमा कार्यान्वयन गरि पोषणमा सुधार ल्याउन जरुरी रहेकाले उत्पादन बढाउन तथा खानपानमा ध्यान दिन आग्रह गरे ।

सिंजा गाउँपालिका स्वास्थ्य शाखा प्रमुख ललित रोकायाले तोकिएका १६ वटा सूचकहरुलाइ पूरा गरेर जुम्लाकै पहिलो स्वास्थ्य संस्था पोषण मैत्री घोषणा गर्न सफल भएको बताए । उनका अनुसार पोषणमैत्री स्वास्थ्य संस्था घोषणा कार्यक्रम सम्म विभिन्न तवरबाट सहयोग तथा योगदान दिने सरोकारवालाई समेत सम्मान पत्र हस्तान्तरण गरिएको छ । उनले भने, यसअघि सिंजा पोषण प्रर्दशनी मेला आयोजना गरेका थियौ । आज पोषणमैत्री स्वास्थ्य संस्था घोषणा गर्न सफल भयौ । रैथानेबालीको उपभोग बढाएर मातृशिशुमा हुने कूपोषणलाई शुन्यमा झार्ने र आम नागरिकलाई असल खानपानका विषयमा सिंजाले उल्लेखीय काम गरेको छ । सिंजा गाउँपालिका,पेश नेपाल र प्लान ईन्टरनेश्नल नेपालको समन्वय सहकार्यमा सिंजाका स्वास्थ्य संस्थाहरु पोषणमैत्री घोषणा भएका हुन्। सिंजा गाउँपालिका घरमा हुने सुत्केरी दरलाई शुन्यमा झार्ने र पूर्ण सरसफाईयुक्त वडा तथा पालिका घोषणाको तयारीमा छ ।

कालीकोट जिल्लाको रासकोट नगरपालिकाका जनप्रतिनिधिले आफन्तलाई रोजगारी दिनका लागि राज्यकोषको विकासे रकम कटौती गरी दुई करोड २७ लाख ३३ हजार ९०६ रुपियाँ नियमविपरीत खर्च गरेको देखिएको छ ।

नगरपालिकाले शिक्षक दरबन्दी यकिन नगरी ४४ जना पालिका शिक्षक नियुक्त गरेर सो रकम खर्च गरेको महालेखा परीक्षकको कार्यालयको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ । सरकारले स्थायी नियुक्तिका साथै दरबन्दी अनुसारका शिक्षकको तलबबापतको बजेट ससर्त अनुदानमार्फत नगरपालिकालाई दिँदै आएको छ । अन्तरसरकारी वित्त व्यवस्थापन ऐन, २०७४ को दफा ९ ले स्थानीय तहमा स्वीकृत दरबन्दी अनुसारको तलब भत्ता ससर्तमार्फत दिने व्यवस्था छ । अझै अपुग भएमा तत्कालीन जिल्ला शिक्षा कार्यालयबाट अनुमतिप्राप्त गरी सञ्चालनमा रहेका र कुनै पनि दरबन्दी राहत, अनुदान कोटा प्राप्त नगरेका विद्यालय शिक्षक व्यवस्थापन गर्ने गरी शैक्षिक सहयोग अनुदान दिन सक्ने व्यवस्था छ तर रासकोट नगरपालिकाले त्यसको कुनै पनि प्रक्रिया पूरा नगरी सोझै ४४ जना शिक्षक अनुदानमा राखेर दुई करोड २७ लाख ३३ हजार ९०६ रुपियाँ भुक्तानी गरेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ  । यसरी आफन्तलाई रोजगारी दिन रासकोट नगरपालिका अग्रस्थानमा रहेको छ ।

नगरपालिकाले शिक्षक मात्र होइन, नगरप्रमुख धर्मराज शाहीको सचिवालयमा छ जनालाई रोजगारी दिइएको छ जुन महालेखा परीक्षकको प्रतिवेदनमा नियमसङ्गत नभएको भनिएको छ । यस्तै सरकारी गाडी ग्यारेजमा थन्क्याएर आफन्तको गाडी भाडामा लिएर वार्षिक २१ लाख ९६ हजार भाडामार्फत खर्च गर्ने गरिएको छ भने बर्सेनि २६ लाखभन्दा बढी तेलमा खर्च गर्ने गरिएको छ । नगरप्रमुख धर्मराज शाहीले आवश्यकता अनुसार खर्च हुने कुरालाई अनौठो न ठान्न आग्रह गरे । उनले आफन्तको नाममा कसैलाई केही पनि नगर्ने कुन नेता छ त्यो देखाउन उल्टै प्रश्न गरे । उनले भने, पालो आए सबैले गर्छन् मैले पनि गरेको हुँ, यसलाई सामान्य रूपमा लिन म सबैलाई आग्रह गर्छु ।

अघिल्लो आर्थिक वर्षमा एक जना अनुदान शिक्षकलाई तलब हाल्ने बहानामा नगरप्रमुख धर्मराज शाहीका सहोदर साला अमरबहादुर शाही प्रधानाध्यापक भएको अन्नपूर्ण आधारभूत विद्यालय वडरुखलाई १० लाख भुक्तानी गरिएको थियो । सो रकममध्ये नौ लाख ४२ हजार रुपियाँ असुलउपर गर्न महालेखा परीक्षकको कार्यालयले भनेको छ । कर्मचारीले हचुवाको भरमा भुक्तानी गरेको हुँदा सो १० लाखबाट शिक्षकलाई दिनुपर्ने अन्तिम चौमासिकको रकम घटाएर बाँकी नौ लाख ४२ हजार रुपियाँ असुलउपर गर्न भनिएको छ । सो रकम अहिलेसम्म नगरको खातामा असुल भएको छैन ।

 रुकुम पश्चिममा चट्याङ लागेर गम्भीर घाइते भएकी एक महिलाको मृत्यु भएको छ ।

जिल्लाको त्रिवेणी गाउँपालिका १० बर्नेटीकी ५० वर्षीया गणेशा ओलीको मृत्यु भएको प्रहरीले जनाएको छ । जिल्ला प्रहरी कार्यालय रुकुम पश्चिमका प्रहरी नायब उपरीक्षक (डिएसपी) प्रमेश बिष्टका अनुसार आइतबार बेलुका स्थानीयको घरमा रहेको विद्युतको मिटरबक्समा चट्याङ परेको थियो । २५ मिटर पर रहेको आफ्नै घरमा रहेकी ओलीलाई चट्याङ लागेको थियो ।

चट्याङ लागेर गम्भीर घाइते अवस्थामा रहेकी ओलीलाई उपचारका लागि जिल्ला अस्पताल सल्ले ल्याइएको थियो । गएराति १२ बजे चिकित्सकले उनलाई मृत घोषणा गरेका थिए । ओलीका शव अहिले अस्पतालको शव गृहमा रहेको र पोष्टमार्टमपछि आफन्तलाई बुझाउने तयारी रहेको डिएसपी बिष्टले जनाए ।

 जाजरकोट जिल्लामा सर्पको टोकाइबाट एक बालिकाको मृत्यु भएको छ । जिल्लाको भेरी नगरपालिका ६ गंगटेका जयबहादुर शाहीका ११ वर्षीया दीक्षा शाहीको सर्पको टोकाइबाट मृत्यु भएको हो ।

भेरी नगरपालिकाका विपद फोकल व्यक्ति यज्ञ गौतमले गए राति घरमै सुतिरहेको बेला दीक्षालाई सर्पले टोकेर मृत्यु भएको जानकारी दिए । मृतक शाही श्री भगवति माध्यमिक विद्यालय गंगाटीयामा कक्षा ६ मा अध्ययनरत छात्रा भएको विद्यालयका प्रधानाध्यापक भुवन शाहीले जानकारी दिए ।