Category: News

दैलेखको भगवतीमाई गाउँपालिका–६ की खगीसरा बुढाथोकीले कात्तिक ११ गते सुर्खेतको वीरेन्द्रनगर बजारमा आफ्नै व्यवसाय सुरु गरिन् । सुरुका केही दिने कोठा खोज्न धाएकी उनले वीरेन्द्रनगर–६ मा रहेको मिनि मार्केटको छेउमा खाली भएको सर्टर रोजिन् । उनी अचार व्यवसाय गर्ने मनस्थितिमा सुर्खेत आएकी थिईन् । अचारको ब्राण्ड रोजिन, ‘सान्ताको अचार’ । सान्ताको अचार नेपालमा चर्चित ब्राण्ड हो । यो अचार पूर्वसभासद सान्ता चौधरीले स्थापना गरेको उद्योगमा बन्ने अचार हो । यो अचारको विक्रेताका रुपमा व्यवसाय सुरु गर्दा सफल हुने अपेक्षा खगिसराको थियो । सोहीअनुसार उनले सफलताको लक्षण पनि भेटिसकेकी थिईन् ।
‘व्यवसाय सुरु गरेको दुई–तीन दिनमै मैंले करिब ६० हजारको कारोबार गरेकी थिएँ, छिमेकील पसलका मान्छेले पनि तपाईको व्यवसाय राम्रो चल्या भन्थे,’ उनले भनिन्, ‘म यसअघि पनि केही व्यवसाय गरेर असफलता व्यहोरेकी मान्छे हुँ, अहिले सफल हुन्छु भन्ने लागेकै थियो, तर उद्घाटन भएकै पर्सिपल्ट खरानी भईदियो ।’
खगिसराले गत शुक्रबार पसलको भव्य उद्घाटन गरेकी थिईन् । उनको पसल उद्घाटन गर्न सान्ता चौधरी आफैं सुर्खेत पुगेकी थिईन् । आइतबार बिहान उनको पसलमा आगलागी भएको छ । उनको पसलको छेउमा भएको फेन्सी पसलमा सल्किएको आगो उनको अचार पसलमा पुगेर सामग्री नस्ट भएका छन् ।
‘बिहान ४ बजे मलाई आगलागी भएको खबर आयो, म पसल पुग्दासम्म प्रहरी र दमकल आएर आगो निभाईसकिएको थियो,’ खगिसराले भनिन्, ‘दुई–तीन दिनमै भएको कारोबारले मलाई उत्साहित बनाएको थियो, तर धेरै टिक्नै पाएन ।’
उनले डेकोरेशनसहित आफूले पसलमा १६ लाख लगानी गरेको बताईन् । १५ लाख रुपैयाँ बराबरको अचार लगायतका समग्री किनेर पसलमा राखेको उनले बताईन् । डेकोरेशन गर्न मात्र एक लाख रुपैयाँ खर्च भएको खगिसराले बताईन् । उनले भनिन्, ‘मेरो बाल्यकालदेखि नै जीवन संघर्षमा वितिरहेको छ, व्यवसायमा पनि थुप्रै संघर्ष गरेर सफलता पाउन सकेकी थिईन । अहिलेको व्यवसाय पनि यस्तै भयो ।’
खगिसराले पसलमा भएको आगलागीका बारेमा अनुसन्धान गरिदिन नगर प्रहरी कार्यालयमा निवेदन पनि दिएकी छन् । अचार उद्योगका सञ्चाल सान्ता चौधरीले पनि यस विषयमा छानविन गर्न अनुरोध गरेकी छन् । ‘जिन्दगीको हरेक प्रयासमा आगो नै लाग्छ मलाई, सुर्खेतको शान्ताको अचार आउटलेटमा कुन अपराधीले आगो लाइदिएछ,’ आशंकाको दृष्टिकोणबाट अचार उद्योगका सञ्चालक तथा पूर्वसभासद चौधरीले फेसबुकमा लेखेकी छन्, ‘नेपाल प्रहरीलाई तत्काल अपराधी पत्ता लगाई कारबाहीका लागि अनुरोध गर्दछु ।’
जिल्ला प्रहरी कार्यालय सुर्खेतले भने यस घटनामा अनुसन्धान भईरहेको जनाएको छ । जिल्ला प्रहरीसम्म निवेदन नआईसकेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय सुर्खेतका प्रवक्ता डिएसपी मोहनजंग बुढथापाले बताए । उनका अनुसार अचार आउटलेटसँग सटिएको नवदुर्गा बेवी सपमा विद्युत सर्ट भएर आगलागी भएको अनुमान गरिएको छ । पीडितले केही व्यक्तिमाथि शंका गरेकाले ती व्यक्तिको खोजी भईरहेको उनले जानकारी दिए ।
‘जिल्ला प्रहरीसम्म अहिले लिखित निवेदन आईसकेको छैन, मौखिक रुपमा खबर गर्नुभएको छ,’ डिएसपी बुढथापाले भने, ‘उहाँहरुले व्यक्तिमाथि शंका गरेकोले हामीले खोजीरहेका छौं, फेला पार्न सकेका छैनौं ।’ उनका अनुसार अहिलेसम्म मुचुल्काबाट पनि क्षतिको आँकलन यकिन भईसकेको छैन ।

सुर्खेतमा १ हजार ८ सय नयाँ मतदाता थपिएका छन् । सुर्खेतमा रहेको निर्वाचन आयोगको कर्णाली प्रादेशिक कार्यालयका अनुसार असोज १० गतेदेखि कात्तिक २५ गतेसम्मको अवधिमा सुर्खेत जिल्लाभर एक हजार ८१७ जना नयाँ मतदाता थपिएका हुन् । आगामी फागुन २१ मा तोकिएको प्रतिनिधिसभा निर्वाचनका लागि फोटोसहितको मतदाता नामावली दर्ताको काम देशैभर चलिरहेको छ ।
नयाँ थपिएका मतदातामा पुरुषको संख्या धेरै रहेको कार्यालयले जनाएको छ । निर्वाचन आयोगको कर्णाली प्रादेशिक कार्यालयका निमित्त प्रदेश निर्वाचन अधिकारी नन्दराम चौलागाईका अनुसार हालसम्म एक हजार १३९ जना पुरुष र ६७८ महिलाले नयाँ मतदाता परिचयपत्र बनाएका छन् । यसअघि तोकिएको फोटोसहितको मतदाता परिचयपत्रका लागि नाम दर्ता गर्ने मिति आज अन्तिम दिन हो । सरकराले पाँच दिन नाम दर्ताका लागि म्याद थप गर्ने सम्भावना रहेको छ ।
२०८१ वैशाखसम्मको अद्यावधिक विवरणअनुसार सुर्खेतमा कुल दुई लाख ४४ हजार ६७६ मतदाता रहेको निमित्त प्रदेश निर्वाचन अधिकारी चौलागाईले बताए । जसमा एक लाख १९ हजार ३८९ पुरुष र एक लाख २५ हजार २८७ महिला मतदाता छन् । प्रतिनिधि सभाअन्तर्गत दुई निर्वाचन क्षेत्र रहेको सुर्खेतमा १३९ मतदानस्थलअन्तर्गत २९३ मतदान केन्द्र छन् । चौलागाईका अनुसार आवश्यकताका आधारमा मतदान केन्द्रहरु थपघट गर्न सकिन्छ । नेपाली नागरिकता प्राप्त गरी १८ बर्ष पुगेका वा आगामी फागुन २० गतेसम्म १८ वर्ष पुग्ने व्यक्तिले आगामी निर्वाचनमा सहभागी हुन पाउनेछन् ।
‘नेपाली नागरिकताको प्रमाणपत्र प्राप्त गरेका तर २०८२ फागुन २० गतेसम्म १८ वर्ष उमेर पूरा नहुने नागरिकहरुले निर्वाचनमा भाग लिन पाउनुहुन्न,’ उनले भने, ‘उहाँहरुले आगामी २१ फागुनको निर्वाचनपश्चात मतदाता नामावलीमा नाम दर्ता गर्न सक्नुहुन्छ, आगामी प्रतिनिधिसभाको निर्वाचनमा मतदान गर्न २०८२ फागुन २० गनेसम्म १८ वर्ष उमेर पूरा हुने नागरिकहरुले मात्र मतदाता नामावलीमा नाम दर्ता गर्न पाउनुहुन्छ ।’
भदौ २३ र २४ गतेको जेन–जी आन्दोलनपछि गठन भएको पूर्वप्रधानन्यायाधीश सुशीला कार्की नेतृवको सरकारले आगामी २०८२ फागुन २१ गते प्रतिनिधिसभा निर्वाचनको मिति तय गरेको थियो । त्यसयता निर्वाचन आयोगले मतदाता अद्यावधिकसँगै फोटोसहितको नयाँ मतदाता नामावली दर्तालाई तीव्रता दिएको छ । कार्की नेतृत्वको सरकारले निर्वाचनसम्बन्धी अध्यदेश जारी गरेपछि १० असोजबाट नयाँ मतदाता नामावाली दर्ताको काम सुरु भएको थियो ।
तत्कालिन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली नेतृत्वको सरकारले सामाजिक सञ्जालमा लगाएको प्रतिवन्धको विरोध, भ्रष्टाचारको अन्त्य र शुसानको माग राखेर सडकमा उत्रिएको जेन–जी समूहमाथि २३ भदौमा सरकारले अत्याधिक बल प्रयोग गरेपछि सोही दिन १९ जनाले ज्यान गुमाएका थिए । त्यसको विरोधमा भोलिपल्ट (२४ भदौ) मा सडकमा उत्रिएको जेन–जी समूहको विद्रोहले नेकपा एमाले र नेपाली कांग्रेस लगायतका दल मिलेर ओली नेतृत्वको सरकार विघटन भएको थियो । एमाले अध्यक्षसमेत रहेका ओलीले राजिनामा दिएपछि जेन–जीहरुको मागबमोजिम संसद विघटन भएको हो । त्यसपछि पूर्वप्रधानन्यायाधीश कार्की प्रधानमन्त्री बनेकी थिइन । उनी नेतृत्वको सरकारलाई ताजा जनादेशसहित प्रतिनिधिसभा सदस्यको निर्वाचन गराउने म्याण्डेट छ ।्
जिल्ला प्रहरी कार्यालय सुर्खेतले आगामी फागुनमा हुने प्रतिनिधिसभा निर्वाचन लक्षित सुरक्षा योजना अघि बढाएको छ । निर्वाचनको संवेदनशिलतालाई ध्यानमा राखेर सुर्खेतका तीन वटै सुरक्षा निकायले जिल्लाका नौ वटै स्थानीय तहमा संयूक्त गस्ती सुरु गरेका हुन् । जिल्ला प्रहरी कार्यालय सुर्खेतका प्रवक्ता प्रहरी नायव उपरीक्षक मोहनजंग बुढथालाले जिल्लाका नौ वटै स्थानीय तहमा रहेका मतदानस्थलका साथै सुरक्षा दृष्टिकोणले संवेदनशिल मानिएका क्षेत्र केन्द्रित संयूक्तरुपमा छोटो र लामो दुरीका सुरक्षा गस्ती सुरु गरिएको जानकारी दिए । नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी र राष्ट्रिय अनुसन्धानको कमाण्ड प्रहरी नायव उपरीक्षक र नेपाली सेनाका मेजरको कमाण्डमा निर्वाचन लक्षित सुरक्षा योजनामा फौज खटिएको उनले जानकारी दिए ।
कार्तिकदेखि १७ देखि २३ गतेसम्म जिल्ला प्रहरी कार्यालयबाट प्रहरी नायव निरीक्षक बलप्रसाद पाण्डेको कमाण्डमा खटिएको प्रहरी टोलीले वीरेन्द्रनगर नगरपालिका वडा नम्बर ७, १४, १५ र १६ हँुदै चिङ्गाड गाँउपालिका वडा नम्बर १ देखि ६ का विभिन्न क्षेत्रहरुमा लामो दुरीको सुरक्षा गस्ती गरेको डिएसपी बुढथापाले बताए । ‘तीन वटै सुरक्षा निकायको टोलीले आसन्न निर्वाचनका लागि मतदान स्थलको अवस्था, आमनागरिकमा शान्ति सुरक्षाको प्रत्याभुति, निर्वाचनका क्रममा हुनसक्ने अपराधिक क्रियाकलाप नियन्त्रणका साथै विभिन्न सचेतनामुलक कार्यक्रम सञ्चालन गरिरहेको छ ।’ उनले भने । हालसम्म सुर्खेतमा कुनै पनि समूहबाट निर्वाचनलाई बाधा पुग्ने खालका क्रियाकलाप नभएको उनले बताए ।
जेनजी २.० द्वारा सहायता कक्ष
जेनजी २.० समूहले सुर्खेतको वीरेन्द्रनगरमा मतदाता परिचय पत्र दर्ता सहायता कक्ष सञ्चालनमा ल्याएको छ । आज (आइतबार) देखि वीरेन्द्रनगरको यरीचोकमा उनीहरुले फोटोसहितको मतदाता परिचयपत्रका लागि नाम दर्ता गर्न सकिनेगरि सहायता कक्षा सञ्चालनमा ल्याएका हुन् ।
मतदाता परिचयपत्र नबनाएका र बनाउन छुटेकाहरुलाई लक्षित गर्दै ‘तपाईको मत, तपाईको अधिकार’ भन्ने नारासहित सहायता कक्ष सञ्चालनमा ल्याईएको जेनजी २.० कर्णाली प्रदेश समितिका सदस्य विपीन गुरुङले जानकारी दिए ।

गत मंगलबार जेन–जी २.० राष्ट्रिय अभियानको कर्णाली प्रदेश भेला गरिएको छ । भेलाले प्रदेश तथा विभिन्न जिल्लाका कमिटी पनि निर्माण गरेको छ । जेनजी २.० अभियानका केन्द्रीय सल्लाहकारसहितको भेलाले जिल्ला, प्रदेशदेखि केन्द्रसम्म राष्ट्र निर्माणका लागि सबै समूहका जेनजीलाई एकताबद्ध हुन पनि सन्देश दिएको छ । प्रदेशको यही भेलाले एउटा अपिल गरेको छ, ‘मुलुकको निकासका लागि संवादमा आउनुस् ।’ यो दल, समूह, विभिन्न अभियानमा सहभागीहरुलाई गरिएको अपिल हो ।
‘सर्वदलीय वा सर्वपक्षीय छलफल, वहस र वार्ता संवादको थालनी गरिरहेका छौं, यहाँको दल, समूह, अभियानसँग छलफल गरी वर्तमान संकट र मुलुकको निकासका विषयमा वृहत राष्ट्रिय संवादमा सहभागी हुन हार्दिक अपिल गर्दछौं ।’ भेलाबाट जारी गरिएको घोषणापत्रमा भनिएको छ ।
भेलाले भदौ २३ र २४ गतेको जेनजी आन्दोलनपछिको घटनाक्रमलाई हेर्दा आन्दोलनको जगमा बनेको सरकारले लिनुपर्ने पहलकदमीमा अलमलिएको निश्कर्ष निकालेको छ । ‘अहिले एकातिर दलहरुमा अन्योलता देखिएको छ, अर्कोतिर मुलक झन संकटतर्फ गएको महसुश भएर हामीले फेरि वार्ता, संवाद र छलफलमा जुट्नुपर्ने अवस्था आएको छ,’ जेनजी २.० का कर्णाली प्रदेश संयोजक हिक्मत जंग मल्लले भने, ‘संघर्ष र आन्दोलनलाई वार्ता, संवाद र सहमतिको माध्यमल राष्ट्रिय एकतामा बदल्न सकिन्छ भन्ने इतिहासले देखाएको छ, जनताको विद्रोहलाई जेनजी आन्दोलनमार्फत नेपाली विशेषताको क्रान्ति बताएको यो पहिलो इतिहास हो ।’
जेनजी आन्दोलनले दिएको म्यान्डेट पूरा गर्ने दायित्व सबैमा आएको र अब मुलुकलाई युगान्तकारी निकास दिन जेनजी पुस्ता, पुराना दल, वैकल्पिक शक्ति, नागरिक समाज सबैले चलाउनुपर्ने अवस्था आएको निश्कर्ष प्रदेश भेलाले निकालेको छ ।
जेनजी २.० अभियानको कर्णाली प्रदेश भेलाले वर्तमान सरकारसमक्ष सात बुँदे माग पनि अघि सारेको छ । जेनजी आन्दोलनको संस्थागत संरक्षण तथा विकास गर्नुपर्ने, सहिद परिवार, घाइते योद्धा र नेतृत्वबीच एकता कायम गर्नुपर्ने, सुशासन, भ्रष्टाचार नियन्त्रण, पारदर्शिता र जवाफदेहितासहितको सरकार निर्माण गर्नुपर्ने, राष्ट्रिय सभामा जेनजीसहितको नयाँ पुस्ताको सहभागिता हुनुपर्ने, भ्रष्टाचार नियन्त्रण आयोग गठन तथा निर्वाचन आयोग पुनर्गठन हुनुपर्ने, सर्वदलीय सहमतिमा संविधान संशोधन र भयरहित निष्पक्ष चुनाव हुनुपर्ने र केही विषयमा जनमत संग्रह गर्नुपर्ने माग भेलाबाट गरिएको छ ।
प्रत्यक्ष निर्वाचिक कार्यकारी राष्ट्र प्रमुख, राजा वा राष्ट्रपति, प्रदेश सभा खारेज गर्ने कि सुदृढ गर्ने, धर्म निरपेक्षा कि सापेक्ष हुने, धार्मिक स्वतन्त्रता, स्थानीय तह निर्दलीय बनाउने वा दलीय प्रधिस्पर्धाबाट नेतृत्व दिने भन्ने विषयमा जनमत संग्रह गर्नुपर्ने भेलाबाट औंल्याईएको छ ।
प्रदेश र जिल्ला समिति गठन
जेन–जी २.० अभियानको प्रदेश भेलाबाट कर्णाली प्रदेशसहित प्रदेश भित्रका जिल्लाहरुमा समिति पनि गठन गरिएको छ । यस्तै विभाग र विभागका प्रमुख, सचिवालय सदस्यहरु पनि सर्वसम्मतिले तोकेको छ । तत्काल प्रदेश समिति तीन सदस्यीय बनाईएको छ ।
जेनजी २.० को कर्णाली प्रदेश समितिको संयोजकमा हिक्मत जंग मल्ल चयन भएको छ । सहसंयोजकमा मोहन थापा र प्रवक्तामा लक्ष्मी रोकायालाई चयन गरिएको छ । प्रदेश समितिको संरक्षकका रुपमा डम्बर साहूलाई राखिएको छ । प्रमोद राना, सेवक विसी, उत्सव शाही, सोलमान विश्वकर्मा, लोकराज शाही, मौसम विक, अमरजंग शाही, चन्द्र लामिछाने, रचना नेपाली, टिकाराम सापकोटा र सागर शाही समितिको सदस्य चयन भएका छन् ।
प्रदेश समितिअन्तर्गत पाँच वटा विभाग र त्यसका प्रमुख पनि तोकिएको छ । जसमा मोहनबहादुर शाहीको नेतृत्वमा कृषि विभाग, सूर्य विक्रम लामिछानेको नेतृत्वमा आर्थिक तथा योजना विभाग, नविन बुढाको नेतृत्वमा खेलकुद विभाग, उपेन्द्र शाहीको नेतृत्वमा स्वास्थ्य विभाग र मिलन शर्माको नेतृत्वमा सूचना प्रविधि विभाग गठन गरिएको छ ।
यस्तै १३ सदस्यीय सचिवालय पनि गठन गरिएको छ । सचिवालयमा विपिन गुरुङ, युवराज चपाई, पारस सिंह ठकुरी, मिसन कार्की, दिलु शाही, सन्देश गिरी, आशिषनाथ योगी, नरेश गुरुङ, हर्ष शाही, सागर आचार्य, विनोद शाही, तपेन्द्र लोहार र विमल शाही सदस्य रहेका छन् ।
जेनजी २.० को सुर्खेत जिल्ला समितिमा कसम जंग मल्ललाई संरक्षक राखिएको छ । सुवास शाही संयोजक, समिर शाही सहसंयोजक, पिपना विश्वकर्मा प्रवक्ता चयन भएका छन् । सरद शाही, सुनिल बुढा, सुभाष शाही ठकुरी, ज्ञानेन्द्र शाही, प्रतिमा शाही ठकुरी, विप्लव सुवेदी, डिकेन विष्ट, रेगल शाही, टेकराज शर्मा र गौरव थापा सदस्य चयन भएका छन् ।
यस्तै कालीकोट जिल्ला समितिको संयोजकमा महेन्द्र भारती चयन भएका छन् । सहसंयोजक सुनिल शाही र प्रवक्ता सर्मिला शाही चयन भएका छन् भने बल चौलागाई, अमित शाही, हिरामान सिंह, सागर शाही, दत्त बम, गोविन्द सिंह, तपेन्द्र पाण्डे, प्रकाश शाही, देविराम पाण्डे, ध्वजविक्रम शाही, विशाल शाही, विमल शाही र नकुल शाही सदस्य चयन भएका छन् ।
जाजरकोट समितिको संयोजकमा युवाराज शर्मा, सहसंयोजकमा कैलाश शाह, प्रवक्तामा मिनकृष्ण विक्रम शाह चयन भएका छन् । सन्जन केसी, संरदेश वली, रविन सिंह, आदित्य विक्रम शाह, सुनिलकुमार पुन, निशान आरसी, डेनियल पुनमगर, कुशल के.एम., कृष्टिना विसी, सञ्जिव श्रेष्ठ, विगेश सिंह, विराट डिसी, सविन पन्त, शिवराज रोकाय, राहुल शाह र शक्ति शाही सदस्य चयन भएका छन् ।
दैलेखको संयोजकमा भुपेन्द्र खनाल, सहसंयोजकमा कमल बोहरा, प्रवक्तामा नवराज वली चयन भएका छन् । सदस्यहरुमा सुमन हमाल, प्रेम खत्री, सागर शाही, रमित विक, प्रकाश शाही, भुपेन्द्र विक चयन भएको छन् । यसैगरी जुम्लाको संयोजकमा कृष्ण श्रीकृष्ण भण्डारी, सहसंयोजकमा शक्ति सिंह रोकाया, प्रवक्तामा भुपेन्द्र भण्डारी चयन भएका छन् । प्रेमराज महत, कटक रोकाया, विशाल महत र जीवन मल्ल सदस्य चयन भएका छन् ।
सल्यानको संयोजकमा दीपक बस्नेत चयन भएका छन् । सहसंयोजकमा अनुराधा रिउते, प्रवक्तामा सावित्री वली चयन भएका छन् भने शिशिर बस्नेत र पवित्रा बुढाथोकी सदस्य चयन भएका छन् । हुम्ला, मुगु, डोल्पा र रुकुम पश्चिममा तत्काल संयोजक मात्र तोकिएको छ । तोकिएका संयोजकहरुले जिल्लामा समिति विस्तार गर्न सक्ने जनाईएको छ । हुम्लाको संयोजकमा राजन शाही, मुगुको संयोजकमा निरज शाही, डोल्पाको संयोजकमा मोती बुढा र रुकुम पश्चिमको संयोजकमा उमेश लामिछाने चयन भएका छन् ।