सुर्खेत। प्रशोधित पिउने पानीको अधिकतम खुद्रा मूल्य ९एमआरपी० सम्बन्धी विवादका कारण करिब १० दिनदेखि प्रभावित बनेको सुर्खेतको खानेपानी आपूर्ति पुनः नियमित हुने भएको छ।
उद्योगी र जिल्ला प्रशासनबीच पुरानै मूल्य कायम राखेर पानीको खरिदबिक्री गर्ने सहमति भएपछि बन्द रहेका उद्योगले उत्पादन सुरु गर्ने भएका हुन्। वीरेन्द्रनगरका सातवटै प्रशोधित पानी उद्योगले असोज ३१ गतेदेखि उत्पादन बन्द गरेका थिए। प्रमुख जिल्ला अधिकारी महेन्द्रकुमार सापकोटाले पुरानै मूल्य लागू गर्न निर्देशन दिएपछि उद्योगीहरूले असहमति जनाउँदै उत्पादन रोक्ने निर्णय गरेका थिए। त्यसपछि बजारमा जार तथा बोतलको पानी अभाव भएको थियो।
अशोका होटलका सञ्चालक चिन्तामणि शर्माका अनुसार दसैँको समयमा समेत प्रशोधित पानीको आपूर्ति सहज हुन सकेन। जारको पानी सकिएपछि होटल सञ्चालनमा समेत समस्या परेको उनले बताए। वीरेन्द्रनगरका होटल, पसल तथा अन्य व्यवसायमा पनि पानीको अभाव देखिएको थियो।
गत असोज ३० गते जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा भएको छलफलमा प्रशोधित पानीको मूल्य निर्धारणको विषय उठेको थियो। उद्योगीहरूका अनुसार प्रशासनले विगतमा प्रस्ताव गरिएको मूल्यअनुसार पानी बिक्री गर्नुपर्ने धारणा राखेपछि विवाद सुरु भएको हो।
उद्योगीहरूका अनुसार पुरानो प्रस्तावमा काठमाडौं उपत्यकाबाहिर पानीको बोतलको मूल्य २० रुपैयाँ र जारको मूल्य ६० रुपैयाँ कायम गर्ने उल्लेख थियो। तर सुर्खेतका उद्योगले बोतलको एमआरपी २५ रुपैयाँ र जारको ७० रुपैयाँ राख्दै आएका थिए।
मध्यपश्चिम वाटर एन्ड बेभरेज इन्डस्ट्रिज प्रालिका सञ्चालक तथा पानी उद्योग संघ सुर्खेतका अध्यक्ष कृष्ण आचार्यले कच्चा पदार्थ, इन्धन, ढुवानी र कामदारको पारिश्रमिक बढेकाले पुरानै मूल्यमा उत्पादन गर्न कठिन भएको बताए। उनका अनुसार पहिले १५० रुपैयाँ पर्ने कच्चा पदार्थको मूल्य अहिले ४०० रुपैयाँ पुगेको छ। यस्तो अवस्थामा पुरानै मूल्य लागू गर्दा उद्योग सञ्चालनमा थप आर्थिक भार पर्ने उनको भनाइ छ।
विवाद समाधानका लागि आइतबार प्रशासन र पानी उद्योगीबीच छलफल भएको थियो। छलफलमा उद्योगीले आफ्ना उत्पादनको एमआरपी आफैँ निर्धारण गर्न पाउने र बजारमा सोही मूल्यअनुसार बिक्रीवितरण हुनुपर्ने सहमति भएको आचार्यले जानकारी दिए।
सहमतिअनुसार उद्योगहरूले उत्पादन गर्दा सम्बन्धित निकायले तोकेका गुणस्तर तथा उत्पादनसम्बन्धी मापदण्ड पालना गर्नुपर्नेछ। साथै, मूल्यको औचित्य पुष्टि गर्न सम्बन्धित निकायले माग गरेमा लागतसम्बन्धी आधिकारिक बिल, भरपाइ तथा आवश्यक कागजात पेस गर्नुपर्नेछ।
सहमति भएसँगै सोमबारदेखि उद्योगहरूले पुनः उत्पादन सुरु गर्ने तयारी गरेको आचार्यले बताए। उद्योगीका अनुसार सुर्खेतमा प्रशोधित पानीको एमआरपी बोतलको २५ रुपैयाँ र जारको ७० रुपैयाँ कायम रहनेछ। तर बजारमा एमआरपीभन्दा बढी मूल्य लिने गरेको गुनासो पनि छ। स्थानीय बजारमा पसलहरूले बोतलको पानी सामान्य अवस्थामा २५ रुपैयाँ र चिसो पानी ३० रुपैयाँसम्म बिक्री गर्ने गरेका छन्।
ठूला होटलमा बोतलको पानी ५० रुपैयाँसम्म तथा जारको पानी ८० देखि ९० रुपैयाँसम्म बिक्री हुने गरेको समाचारमा उल्लेख छ। प्रमुख जिल्ला अधिकारी सापकोटाले बजारमा तोकिएको मूल्यभन्दा बढी रकम लिएर बिक्री गर्न नहुने बताएका छन्। उनले एमआरपी निर्धारण गर्ने विषयमा उद्योगीको भूमिकालाई उल्लेख गर्दै बजारमा मूल्यको पालना हुनुपर्नेमा जोड दिएका छन्।
सुर्खेतका सातवटा पानी उद्योगबाट दैनिक करिब पाँच हजार जार र २ हजार ५०० कार्टुन बोतलको पानी बिक्री हुने गरेको तथ्यांक छ। यस क्षेत्रमा करिब ८० वटा सवारीसाधन प्रयोग हुने र प्रत्यक्ष रूपमा १६० जनाले रोजगारी पाएको बताइएको छ। अप्रत्यक्ष रोजगारीसमेत जोड्दा करिब साढे चार सय जनाको जीविकोपार्जन यस क्षेत्रसँग जोडिएको छ।
वीरेन्द्रनगरमा धाराको पानी नियमित नआउने भएकाले धेरै उपभोक्ता जारको पानीमा निर्भर छन्। यस्तो अवस्थामा उद्योग बन्द हुँदा सर्वसाधारणदेखि होटल तथा व्यवसायीसम्म प्रभावित भएका थिए। उद्योगी र प्रशासनबीच भएको सहमतिपछि पानीको उत्पादन तथा आपूर्ति नियमित हुने अपेक्षा गरिएको छ। अब बजारमा एमआरपीअनुसार बिक्रीवितरण र उत्पादनको गुणस्तर कायम राख्ने विषय महत्त्वपूर्ण हुने देखिएको छ।