काठमाडौं। सर्बियामा विद्यार्थी नेतृत्वको ‘स्टुडेन्ट लिस्ट’ले संसदीय निर्वाचनमा बहुमत हासिल गरेपछि राष्ट्रपति आलेक्जान्दर बुचिच नेतृत्वको सत्तारूढ गठबन्धन पराजित भएको छ। प्रारम्भिक मतपरिणामअनुसार बुचिचले आफ्नो पार्टीको हार स्वीकार गरेका छन्।
२५० सदस्यीय सर्बियाली संसद्मा ‘स्टुडेन्ट लिस्ट’ले १३५ भन्दा बढी सिट जितेको छ भने बुचिचको सर्बियन प्रोग्रेसिभ पार्टी ९एसएनएस० नेतृत्वको गठबन्धन १०५ सिटमा सीमित भएको समाचारमा उल्लेख छ। निर्वाचनमा करिब ७० प्रतिशत मतदाताले मतदान गरेको बताइएको छ। मतपरिणाम सार्वजनिक भएसँगै राजधानी बेलग्रेड, नोभी सादलगायत प्रमुख सहरमा युवा तथा नागरिकले विजय उत्सव मनाएका छन्।
सर्बियामा भएको यो राजनीतिक परिवर्तनको पृष्ठभूमिमा नोभी सादस्थित रेल्वे स्टेसनको कङ्क्रिट संरचना भत्किँदा १६ जनाको मृत्यु भएको दुर्घटना छ। नोभेम्बर २०२४ मा भएको उक्त घटनापछि सरकारी भ्रष्टाचार, निर्माण कार्यमा अनियमितता र जवाफदेहिताको माग गर्दै विश्वविद्यालयका विद्यार्थीहरू आन्दोलनमा उत्रिएका थिए। सुरुमा दुर्घटनाको छानबिन र दोषीलाई कारबाही गर्न माग गर्दै सुरु भएको आन्दोलन विस्तारै सरकारविरोधी अभियानमा परिणत भयो। पछि विद्यार्थीहरूले त्यसलाई चुनावी प्रतिस्पर्धामा रूपान्तरण गरेका थिए।
‘स्टुडेन्ट लिस्ट’ले परम्परागत राजनीतिक नेतृत्वभन्दा बाहिरका व्यक्तिहरूलाई उम्मेदवार बनाएको थियो। प्राध्यापक, चिकित्सक, कलाकार, खेलाडी तथा कृषकसमेत सहभागी रहेको उम्मेदवार सूचीले मतदाताको समर्थन पाएको समाचारमा उल्लेख छ। बुचिचले रुस, चीन, अमेरिका र युरोपेली मुलुकहरूसँग सन्तुलित सम्बन्ध कायम गर्ने नीति अपनाउँदै आएका थिए। उनको राजनीतिक प्रभाव कमजोर भएसँगै सर्बियाको आगामी विदेश नीतिबारे पनि चासो बढेको छ।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका निकट व्यक्तिहरूसँग बुचिचको सम्बन्ध तथा बेलग्रेडमा पुरानो रक्षा मन्त्रालयको भवनलाई लक्जरी होटल र आवासीय क्षेत्रमा रूपान्तरण गर्ने प्रस्तावसमेत विवादमा परेको थियो। उक्त परियोजनामा ट्रम्पका ज्वाइँ जेरेड कुश्नरसँग सम्बन्धित कम्पनीको संलग्नतालाई लिएर आलोचना भएको थियो।
विद्यार्थी नेतृत्वको चुनावी सफलताले सर्बियाको युरोपेली संघसँगको सम्बन्ध र रुससँगको निकटतामा कस्तो प्रभाव पार्छ भन्ने विषय भने आगामी सरकारका निर्णयमा निर्भर हुनेछ। संसदीय निर्वाचनमा बहुमत प्राप्त गरेसँगै ‘स्टुडेन्ट लिस्ट’का लागि नयाँ सरकार गठन गर्ने बाटो खुलेको छ। अब संसद्मा सरकार गठन र प्रधानमन्त्री चयनको प्रक्रिया अघि बढ्नेछ।
यस निर्वाचनको परिणामले सर्बियामा भ्रष्टाचारविरोधी आन्दोलनले राजनीतिक रूप लिँदा स्थापित सत्तामाथि चुनौती खडा गर्न सक्ने सन्देश दिएको छ। यद्यपि, नयाँ नेतृत्वले सुशासन, कानुनी राज्य र सार्वजनिक जवाफदेहिताका क्षेत्रमा कस्तो काम गर्छ भन्ने कुरा आगामी दिनमा स्पष्ट हुनेछ।