प्रतिनिधिसभा निर्वाचन २०८२ः सक्रिय बने राजनीतिक दलहरु

सरकारले घोषणा गरेको प्रतिनिधिसभाको निर्वाचन आउन ७९ दिन बाँकी छन् । निर्वाचनका लागि निर्वाचन आयोगले प्रत्यक्ष र समानुपातिकतर्फको दल दर्ताको प्रक्रिया सम्पन्न गरिसकेको छ । सरकारले पनि निर्वाचनको आवश्यक तयारी तिव्र पारेको छ । निर्वाचन आयोगले निर्वाचन आचारसंहिताको मस्यौदा तयार पारेर आवश्यक सुझाव सङ्कलन गरिरहेको छ । निर्वाचनकै लागि सरकारले सेना परिचालनको स्वीकृतिसमेत पाइसकेको छ । शान्ति सुरक्षा कायम गर्दै स्वतन्त्र, निष्पक्ष र भयरहित वातावरणमा निर्वाचन सम्पन्न गराउन आवश्यक तयारी भईरहेको सरकारले बेलाबेला भनिरहेको छ ।
प्रतिनिधि सभाको निर्वाचन नजिकिएसँगै राजनीतिक दलहरुले पनि देशव्यापी निर्वाचन लक्षित आफ्ना गतिविधिलाई निरन्तरता दिईरहेका छन् । तोकिएकै समयमा निर्वाचन सम्पन्न नहुने आशंका बीच पनि दलहरुले निर्वाचन लक्षित राजनीतिक सभा तथा सम्मेलनलाई तीव्रता दिएका छन् । जेनजी आन्दोलनपछि विघटन भएको प्रतिनिधिसभा पुनसर््थापनाको पक्षमा रहेका दलहरु एमाले र काँग्रेसले पनि आफ्ना गतिविधि निरन्तर गरेका छन् ।
नेकपा एमालेले शनिबारबाट आफ्नो ११औं राष्ट्रिय महाधिवेशन जारी गरिरहेको छ । महाधिवेशनको उद्घाटन सत्रमा एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले दबाब र प्रतिशोधको छाँयाबाट मुक्त चुनाव हुँदा बहुमत ल्याउने ल्याकत भएको आफ्नो पार्टी चुनावबाट नभाग्ने उद्घोष गरेका छन् । उनले सरकारले निष्पक्ष र स्वतन्त्र चुनाव हुने वातावरण बनाउनुपर्ने धारणा राखेका थिए । अध्यक्ष ओलीले निर्वाचनका लागि आवश्यक वातावरण बनाउन र राजनीतिक दलका गतिविधिलाई प्रोत्साहित गर्न आग्रह गरिरहेका छन् । एमालेले निर्वाचनका लागि आयोगले तय गरेको समयसीमाभित्रै दल दर्तालगायतका गतिविधि सम्पन्न गरिसकेको छ ।
नेपाली कांग्रेस पनि देशव्यापी रुपमा चुनावको तयारीमा छ । कांग्रेसले प्रतिनिधि सभा निर्वाचनका लागि प्रत्यक्ष र समानुपातिक दुवै प्रणालीको उम्मेदवार छनोट गरिरहेको छ । यसपछि यही पुसमा आफ्नो १५ औं महाधिवेशन गर्ने तयारी गरेको छ । काँग्रेसले प्रतिनिधि सभा सदस्यको उम्मेदवारसँगै राष्ट्रियसभाको उम्मेदवारसमेत छनोट गरिरहेको छ ।
जेनजी आन्दोलनपछि वाम घटकहरुबीच एकता भएर निर्माण भएको नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) ले सन्देशसभाको रुपमा देशव्यापी निर्वाचनकेन्द्रित गतिविधिलाई तिव्र बनाएको छ । नेकपाले शनिबार सुर्खेतको वीरेन्द्रनगरमा जनसभाको आयोजना गरेको थियो । धनगढी, दाङ, पोखरा, विराटनगर र जनकपुरमा यसअघि नै सन्देशसभा गरिसकेको नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीले यही पुस ५ गते काठमाडौंमा सन्देशसभा आयोजना गर्दैछ । देशभर नै सन्देशसभा आयोजना गरेर निर्वाचनको पक्षमा उभ्याएको नेकपाको दावी छ । नेकपाका संयोजक पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ले शनिबार सुर्खेतमा आयोजित सभामा निर्वाचन तोकिएको मितिमै सम्पन्न हुनुपर्ने बताउँदै त्यसका लागि आफ्नो पार्टी क्रियाशील भइसकेको बताइ सकेका छन् ।
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) ले पनि निर्वाचनका लागि वाचापत्र तयार पार्नेदेखि उम्मेदवार छनोटको प्रक्रिया अगाडि बढाइसकेको छ । समानुपातिकतर्फको उम्मेदवारको आवेदन गरेको रास्वपाले भेलामार्फत निर्वाचनकेन्द्रित गतिविधि गरिरहेको छ । रास्वपाले पनि शुक्रबार कर्णाली प्रदेशस्तरीय राजनीतिक प्रशिक्षणको आयोजना गरिसकेको छ । यस्तै, मधेस केन्द्रित दलहरु पनि निर्वाचन केन्द्रित राजनीतिक गतिविधिमा संलग्न हुँदै गएका छन् ।
आगामी फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधि सभा निर्वाचनमा प्रत्यक्षतर्फ ११४ राजनीतिक दल सहभागी हुनेछन् । समानुपातिकतर्फ १०० राजनीतिक दल निर्वाचनमा सहभागि हुँदैछन् । निर्वाचन आयोगले जनसंख्याका आधारमा समानुपातिकतर्फको प्रतिशत निर्धारणको प्रक्रिया अगाडि बढाइसकेको छ । प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचन क्षेत्रको व्यवस्थाबमोजिम दलित, आदिवासी, जनजाति, खस आर्य, मधेशी, थारु, मुस्लिम समूहका लागि प्रतिशत निर्धारण गर्न लागिएको हो । समानुपातिक प्रणालीतर्फ कुल एक सय राजनीतिक दलले भाग लिनेछन् । निर्वाचन आयोगले शुक्रबार १०० राजनीतिक दललाई निर्वाचन चिह्नसमेत उपलब्ध गराइसकेको छ । २१–२३ मंसिरसम्म तीन दिनको समयभित्र समानुपातिकतर्फको निर्वाचनमा भाग लिनका लागि आवेदन दिएका राजनीतिक दलमध्ये अन्तिमरुपमा १०० वटा दल कायम भएको आयोगले जनाएको छ । समानुपातिक निर्वाचन प्रणालीतर्फ एक सय दलले आवेदन दिएको भए पनि दुई वा दुईभन्दा बढी दलले एकल निर्वाचन चिह्नमा भाग लिनेगरी आवेदन दिएकाले कुल ९३ निर्वाचन चिह्न कायम गरिएको आयोगले जनाएको छ ।
गत भदौ २३ र २४ गते भएको जेनजी आन्दोलपछि गठित पूर्वप्रधानन्यायधीस सुशीला कार्की नेतृत्वको अन्तरिमक सरकारलाई निर्वाचन गराउने प्रमुख म्याण्डेट छ । सामाजिक सञ्जालमाथि लगाइएको प्रतिबन्धको विरोध, भ्रष्टाचार अन्त्य र सुशासन कायम हुनुपर्ने मागसहित जेनजी समूह सडकमा उत्रिएको थियो । आन्दोलनका कारण प्रधानमन्त्रीले राजिनामा दिएपछि भदौ २७ गते कार्की अन्तरिम सरकारको प्रधानमन्त्री बनेकी थिइन । जेनजीको मागबमोजिम प्रधानमन्त्री भएकी कार्की नेतृत्वको मन्त्रिपरिषद पहिलो बैठकले नै निर्वाचनको मिति घोषणा गरेको थियो ।