जुम्लाका किसानलाई धान भित्र्याउने चटारो

जुम्लाका किसानलाई अहिले मार्सी धान भित्र्याउन भ्याइनभ्याइ छ । उनीहरु एकाबिहानै धानखेतमा पुगेर बेलुकी अबेरसम्म धान भित्र्याउने कार्यमा व्यस्त हुने गरेका छन् । विश्वको उच्च स्थानमा फल्ने उपमा पाएको मार्सी धान अहिले रोग किराको संक्रमणका कारण उत्पादन घट्दै गए पनि किसानहरुले खेती गर्न छाडेका छैनन् । मार्सी धान उत्पादनमा कमी भए पनि बजारमा माग र मूल्य अधिक छ । अधिकांश किसानले थोरबहुत उत्पादन भएको मार्सी धानको चामल सदरमुकाममा रहेका कोशेली घरहरुमा बेच्ने गरेका छन् । दसैं सुरु भएसँगै जुम्ली किसान धान भित्र्याउने कार्यमा जुटेका हुन् ।
मार्सी धानको आफ्नै क्यालेण्डर छ । त्यही क्यालेण्डरका आधारमा किसानहरु धान भित्र्याउन लागेको स्थानीय गणेश रावलले जानकारी दिए । उनका अनुसार अहिले मार्सी धानका फाँटहरुमा किसानहरु व्यस्त छन् । यो धान चैतमा बीउ राख्ने, जेठ÷असारमा रोपाइँ गर्ने, साउन भदौमा गोड्ने र असोज–कात्तिकभित्र घर भित्र्याइन्छ ।
कृषि विकास कार्यालयका अनुसार आव २०८०÷८१ मा जुम्ली मार्सी धान तीन हजार तीन हजार मेट्रिक टन उत्पादन भएको थियो । जसमध्ये दुई सय मेट्रिक टन जिल्लाबाहिर निर्यात भएको थियो । जुम्लाको तातोपानी, गुठिचौर, पातारासी, चन्दननाथ, सिँजा र हाँकु क्षेत्रका किसान अहिले खेतमै रमाइरहेका छन् । अहिले किसानले मार्सी धानसँगै कृषि अनुसन्धान केन्द्रले सिफारिस गरेको चन्दननाथ १ र चन्दननाथ ३ का साथै लेकाली १ र लेकाली ३ जातको धान समेत रोप्ने गरेका छन् ।
जुम्ली मार्सी धान पहिचानसँग जोडिएको र महँगोमा किनबेच हुने भएकोले किसानले रोग किराको संक्रमणका बीच पनि रोप्न छाडेका छैनन् । अहिले मार्सी चामल सदरमुकाम खलंगामा प्रतिकेजी १८० रुपैयाँमा किनबेच भइरहेको छ । कर्णालीमा घुम्न आउने आन्तरिक तथा बाहृय पर्यटकले मार्सी चामल लैजाने गरेका हुन् । मार्सी चामल अडिलो, स्वादिलो र पोषिलो हुने भएकोले ठूला होटलहरुको खान्कीसमेत बनेको छ ।